Lisan etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Lisan etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

20 Haziran 2013 Perşembe

Kelimelerin Türü: İçerik - Fonksiyon

 Lisanı oluşturan kelimeler iki gruba ayrılır: İçerik kelimeleri ve fonksiyon kelimeleri. Yani bir sözlüğü elinize aldığınızda burada ne tür kelimeler var diye sınıflandırmak isterseniz, kelime başlığının hemen altına , bir tarafta içerik diğer tarafta ise fonksiyon maddelerini yazmanız gerekir.

 İçerik kelimeleri olarak masa, sandalye, kimya, uranyum, koşmak, güzel,zulûm gibi kelimeleri sayabiliriz.  İçerik kelimelerini farketmenin bir başka yöntemi de şudur: Eğer kelime tek başına bir anlam ifade ediyorsa içerik kelimesidir. Sözlükteki isimlerin tamamı , sıfat, zarf ve fiillerin çoğu içerik kelimeleridir.Lisan içinde, bu kelimelerin sayısı zamanla artış veya azalış gösterebilir. Artış ve azalışın işaret ettiği çok ciddi meseler vardır. Bahsi geçen meseleler bu yazının konusu değildir.

 Fonksiyon kelimelerinin ise içerik kelimelerinin aksine tek başlarına bir anlamı yoktur. Anlam kazanabilmeleri için cümledeki diğer kelimelere ihtiyaç duyarlar. Bu kelimeler cümlede diğer kelimelerin birbiriyle gramatik ilişkisini düzenler. Mesela, -yor,-ti, çünkü, orada gibi kelimeler ancak cümle içindeki diğer kelimelerle yanyana geldiğinde anlam kazanır. Bu tanımlardan diyebiliriz ki, lisandaki zamanlar, zamirler, bağlaçlar gibi gramer kurallarını öğrenirken, aslında fonksiyon kelimelerini öğreniriz. Bu kelimeler aynı zamanda, trafik kuralları gibidir. İçerik kelimelerini taşıta benzetirsek , taşınanların birbirine karşışmaması ve sağlıklı bir şekilde iletilmesi için bu kelimelere ihtiyacımız vardır. Aşağıdaki örnekleri incelemek kavramı anlamak açısından faydalıdır.

  • Ali gel-i-yor (gelme eyleminin zamanı)
  • Ahmet git-ti ( gitme eyleminin zamanı)
  • Mağaranın sonuna hiç gitmedim çünkü orada ne olduğunu merak etmedim. (Çünkü: gitmeme ve merak arasındaki mantık ilişkisini kuran bağlaç. Orada:mağaranın sonu ifadesinin  yerine kullanılan zamir)
Lisandaki kelime türlerini, kısaca gramer kuralı olarak öğrendiğimiz fonksiyon kelimeleri ve onların dışında kalan kelimeler, içerik kelimeleri şeklinde özetleyebiliriz.

19 Haziran 2013 Çarşamba

Babil Kulesi ve Ne söyleniyor, Ne anlıyorlar



Aşağıdaki yazı, "Babil Kulesi ve Ne söyleniyor, Ne anlıyorlar" yazı dizisine eklenecektir. 
Parantez içindeki değerlendirmeler toplumun kültürel açıdan farklı kesimlerince söylenelerin nasıl algılandığını belirtmektedir

Kanada Bağımlılık ve Zihin Sağlığı Merkezi Kanada'nın Ontorio bölgesinde alkol kullanımı ve ona bağlı zararları önlemeye yönelik bir dizi tedbiri içeren rapor yayınladı.

Raporda alkol ve ona bağlı zararların yıllık 2.9 milyar dolara vardığı vurgulandı. (Sanane kardeşim içersem içerim para benim değil mi? / Bu kadar cana mala yazık oluyor)

Raporda alkol kullanımı kamu sağlığı meselesi açısından incelendi ve  güdülen on siyasette iyileştirme teklif edildi.

1) Alkollü ürün fiyatlarının enflasyona uygun şekilde arttırılarak diğer ürünlerden ucuz olmamasının sağlanması (Laiklik elden gidiyor/ İçmeyin şu zıkkımı)

2) Hükümetin alkol satışında düzenlemeler yaparak etkin tedbirler alması: Örneğin yasal alkol tüketimi yaşı kanunun icra edilmesi , fiyatlarda ve satış gün ve saatlerinde düzenleme yapma ( Laiklik elden gidiyor. / Bunun için ülkede neredeyse ihtilal yapılmaya kalkıldı)

3) Minumum alkol tüketme yaşının 21 e yükseltilmesi.( Laiklik elden gidiyor/ İyi, gençler daha geç zehirlenecek.)

4) Alkollü ürünlerin parakende satış saatlerinin kısaltılması (İhtilal sebebi/ İnsanlar her istediği anda ve yerde alamasın ki böylece daha az alkol kullanılır)

5) Alkollü araç kullanımında ehliyetin askıya alınma süresinin uzatılması ve araca el konulması ( 1 ay önce 5 kez aşırı alkol tüketen tek gözü kör ve ehliyetsiz birisi trafik polisine çarparak adamın bacağının kopmasına sebep oldu. Sarhoş sürücü savcılık tarafından tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı.  Kavramsal açıdan "hukuk" ile "kanun" arasındaki farkları vurgularken  örnek olarak kullandım bu olayı. )

6) Alkol reklamlarının yasaklanması ve sponsorluklara sınırlama getirilmesi. (Laiklik elden gidiyor / Kötü şeylerin reklamı yapılarak daha fazla insan özendirilmesin)

Geri kalan maddeleri isteyen okuyabilir.
Raporun yazarı , bu önlemlerin uygulanabilmesi için liderlik gerekir diyor.(Sivil Diktatör / Yedirmeyiz)